Otrzymałeś zaproszenie na upragnione interview i odczuwasz stres? To najzwyklejszy lęk przed nieznanym. Dowiedz się, czego możesz się spodziewać podczas rozmowy kwalifikacyjnej, zapamiętaj nasze rady, a odniesiesz sukces

Interview to właściwie rozmowa o predyspozycjach kandydata na dane stanowisko. W jej trakcie może on w naturalny i szczegółowy sposób przedstawić siebie, swoje zalety, doświadczenie, umiejętności i kwalifikacje.

Zacznij od ogłoszenia (ponownie!)
Przed interview obowiązkowo musisz ponownie przeanalizować ogłoszenie o pracy, o którą się ubiegasz. Dobrze zapamiętaj, czego oczekuje pracodawca, jakiej osoby potrzebuje na to stanowisko. Zwróć uwagę na pożądane cechy charakteru i umiejętności interpersonalne. Jeżeli pracodawca szuka osoby, która dobrze pracuje w zespole lub pod presją, to musisz przekonać go, że to są właśnie twoje atuty. Jeśli zignorujesz informację pracodawcy o poszukiwanym profilu charakterologicznym i zaczniesz przykładowo akcentować swoje umiejętności kierowania zespołem, prawdopodobnie pogrzebiesz swoje szanse na tę pracę. Podobnie rzecz się ma z informacjami o kwalifikacjach, umiejętnościach i doświadczeniu. Z pewnością podczas interview padnie pytanie o twoje obowiązki w poprzedniej pracy. Skup się na tych zagadnieniach, które są istotne dla nowego pracodawcy. Jeśli pracowałeś jako sprzedawca, rekruterów może nie interesować nazwa firmy ani nawet branża, ale z pewnością zainteresuje ich twoje doświadczenie w obsłudze klienta oraz umiejętność obsługi kasy fiskalnej lub rozliczania gotówki.

Test na prawdomówność
Nie zapomnij też przeczytać dokumentów, które dostarczyłeś pracodawcy/rekruterom. Musisz dokładnie pamiętać, co napisałeś w swoim CV i liście motywacyjnym albo formularzu aplikacyjnym. Zdarza się, że niektórzy kandydaci „ubarwiają” swój życiorys, np. wydłużają okres zatrudnienia z trzech do sześciu miesięcy, żeby zlikwidować lukę w zatrudnieniu albo nieco modyfikują nazwę stanowiska, żeby się lepiej prezentowało w dokumencie. Potem często nie pamiętają o tych „poprawkach”, czym wprawiają rekruterów w konsternację – co innego kandydat ma w CV, a co innego mówi podczas interview. W trakcie rozmowy kwalifikacyjnej mogą paść pytania sprawdzające umiejętności techniczne, umiejętności sprzedaży i znajomość konkretnych zagadnień. Taki egzamin ma zweryfikować prawdziwość informacji podanych w CV. Zamiast pytań teoretycznych możesz zostać poproszony o wzięcie udziału w zainscenizowanej sytuacji – np. masz uspokoić wzburzonego klienta, który przychodzi do ciebie z reklamacją.

Umiejętność odpowiedzi na trudne pytania
Twoje CV może wywołać u rekruterów wątpliwości także z innego powodu. Jeśli dostrzegą lukę w zatrudnieniu, zmienne ścieżki kariery lub edukacji, mogą zapytać o przyczyny takiego stanu rzeczy. Gruntownie się więc przygotuj do rozwiania tego typu wątpliwości. Jeśli zostaniesz zapytany, dlaczego przerwałeś studia po roku, nie chwal się, że oblałeś egzamin z logiki. Zamiast tego możesz powiedzieć, że odkryłeś, że nie jesteś typem badacza, ale raczej osobą, która chce działać (doer). Przerwę w zatrudnieniu możesz uzasadnić obowiązkami rodzinnymi – opieką nad dzieckiem lub starszą, chorą osobą. Taki okres przerwy może okazać się cenny z punktu widzenia pracodawcy, bo przecież opiekun musi być bardzo obowiązkowy i zorganizowany.

Bądź dyplomatą i psychologiem
W trakcie interview nie krytykuj swojego poprzedniego pracodawcy ani współpracowników.
Wątpliwe jest, żeby brytyjski pracodawca czy rekruter znał twojego polskiego szefa, więc nie zweryfikuje twoich opinii. Twoje utyskiwanie może jednak odebrać jako poważne wady – niechęć do podporządkowania się autorytetowi, zwierzchnikowi oraz nieumiejętność pracy w zespole. Twoja dyplomacja powinna również polegać na odpowiadaniu zgodnie z intencjami pracodawcy. Przygotuj się na pytanie, dlaczego starasz się o to stanowisko. Nawet jeśli traktujesz tę pracę tylko jako „zaczepienie się” w firmie, nie mów tego swojemu rozmówcy. Nie uzasadniaj też swojej decyzji tym, że będziesz miał blisko do pracy. To może oznaczać, że nie szanujesz tej oferty, ale również sygnalizować, że jesteś leniwy (nie chce ci się wysilać ani dojeżdżać), a nawet spóźnialski. Spróbuj podejść do tego pytania „psychologicznie”. Najlepsze wrażenie robią w tym wypadku małe pochlebstwa. Warto powiedzieć, że znasz i cenisz tę firmę, np. kupujesz tylko jej produkty albo robisz zakupy tylko w sklepach tej sieci.

Wróżenie z fusów?
Możesz zostać zaskoczony pytaniami o plany na przyszłość – jak i gdzie widzisz siebie za trzy, cztery lata. Oczywiście jest to swego rodzaju test osobowościowo-lojalnościowy. Najlepiej odpowiedzieć, podając stanowisko szczebel lub dwa wyżej od tego, o jakie się aktualnie ubiegasz – oczywiście w tej samej firmie. Taką odpowiedzią udowodnisz, że jesteś ambitny i że myślisz o związaniu się z tą firmą na poważnie. Polak dodatkowo może spodziewać się pytań o plany osiedlenia się w Wielkiej Brytanii na stałe. Musisz zdecydowanie stwierdzić, że podoba ci się w tym kraju (znowu dyplomacja i pochlebstwo!), że chcesz tu zostać na stałe, że masz tu już rodzinę albo że właśnie twoi bliscy mają przyjechać do ciebie z Polski. Pamiętaj, że pracodawca nie chce zatrudniać i inwestować w pracowników, którzy za miesiąc czy dwa wyjadą, albo zdobędą doświadczenie w jego firmie, a następnie wykorzystają tę wiedzę u konkurencji.

Nie bądź lakoniczny
Nie odpowiadaj na pytania jednym wyrazem. Jeśli padnie pytanie, czy umiesz obsługiwać komputer, wymień programy i aplikacje, na jakich pracowałeś. Jeśli już musisz odpowiedzieć: „nie” na jakiekolwiek pytanie, złagodź to np. w następujący sposób: „nie, nie umiem tego, ale szybko się uczę” albo „nie, jeszcze tego nie umiem, ale właśnie zapisałem się na kurs”.

Przygotowanie logistyczne
Sprawdź środki transportu i parkingi oraz ile zajmie ci dojazd na miejsce interview. Zrób sobie próbę dzień lub tydzień wcześniej. Na interview zabierz teczkę z CV, list z zaproszeniem na rozmowę (w nim dokładny adres oraz nazwisko osoby, która ma się z tobą spotkać), notatnik i długopis – będziesz wyglądał poważnie. Przed interview dowiedz się jak najwięcej o firmie, jej produktach czy usługach, ilości pracowników; poznaj filozofię firmy, jej cele i mocne strony. Czekając w recepcji przeglądnij foldery firmowe, zanotuj sobie jakiś drobiazg. Wykorzystaj te informacje w swoich odpowiedziach, a także do zadania rekruterowi lub pracodawcy ciekawego pytania na koniec spotkania.

Rozmowa, nie przesłuchanie
Potraktuj interview jako rozmowę dwóch zainteresowanych sobą nawzajem osób. Pamiętaj, że masz prawo być trochę zdenerwowany – przecież chodzi o twoją przyszłość. Ewentualne niepowodzenie wykorzystaj jako lekcję – wyciągnij wnioski ze swoich błędów, abyś ich już nie powtórzył.

Elżbieta Ślebzak
Autorka ukończyła sześciotygodniowy kurs „Job Skills”, zorganizowany przez Gateshead Civic Centre. Od stycznia 2008 r. prowadzi firmę Polish Matters Consulting, zajmującą się m.in. doradztwem personalnym i karierowym.


Wpadki kandydatów podczas interview
- spóźnienie
- niestosowny ubiór (za bardzo sportowy lub za bardzo wieczorowy)
- nadmiar biżuterii (dotyczy również panów)
- nieświeży wygląd (brudny ubiór, brudne paznokcie, zarost)
- nieświeży oddech (smród papierosów lub trawionego alkoholu)
- podanie na powitanie spoconej dłoni
- niepodanie ręki na powitanie
- zbyt wczesne zajęcie miejsca (zanim kandydat został poproszony)
- niewłaściwa postawa podczas siedzenia (skrzyżowane ręce to w mowie ciała gest obronny)
- zbyt swobodny język (np. użycie nieformalnego powitania „Hiya” zamiast „Good morning”)
- niestaranna mowa
- niestosowne żarty lub komentarze (zwłaszcza o zabarwieniu erotycznym)
- niesłuchanie rozmówcy
- przerywanie rozmówcy
- żucie gumy
- niewyłączenie telefonu komórkowego na czas interview
- zbytnia pewność siebie, bezczelność i arogancja