Państwo belgijskie oferuje rozmaite formy pomocy dla osób w trudnych sytuacjach losowych. Jednak chętni powinni uzbroić się w cierpliwość i przygotować na liczne wizyty w urzędach


Poza cierpliwością w zmaganiu się z urzędnikami uzyskanie zasiłku w Belgii nie wymaga spełnienia wygórowanych warunków. Grunt to dobrze przygotowane dokumenty – oczywiście rzetelnie przetłumaczone. Warto się odrobinę wysilić, ponieważ świadczenia rodzinne w Belgii są znacznie wyższe niż nad Wisłą. Szczególnie kobiety mają uprzywilejowaną sytuację – nawet będąc na bezrobociu, gospodyni domowa może otrzymywać co miesiąc ok. 1 tys. euro (4,5 tys. zł) z tytułu rozmaitych zasiłków socjalnych.

Zasiłek rodzinny (allocation familliale)
Świadczenie rodzinne przyznawane jest każdej osobie, która posiada dzieci i jest zatrudniona na etacie lub pracuje jako indpendant (samozatrudnienie). Jeśli prowadzisz firmę, zasiłek otrzymasz z Mutualite (kasy ubezpieczenia), do której należysz. Każdy polski pracownik pracujący u belgijskiego pracodawcy i będący rodzicem ma prawo do zasiłku rodzinnego, nawet gdy drugi rodzic i dzieci przebywają w Polsce. Procedura przyznawania zasiłku może trwać nawet kilka miesięcy, ale wszelkie zaległe świadczenia są wyrównywane (od momentu rozpoczęcia pracy), kiedy zapadnie decyzja o przyznaniu świadczenia. Dodatek rodzinny wypłacany jest na każde dziecko do 18. roku życia. Jeśli pociecha kontynuuje naukę, to zasiłek przysługuje do momentu, gdy ukończy 25 lat. Zasiłek rodzinny najczęściej trafia do matek, a pieniądze są przelewane na konto bankowe.

Wysokość świadczenia zależy od liczby dzieci. Na pierwsze dziecko świadczenie wynosi 83,4 euro (378,3 zł), na drugie 154,33 (700,1 zł), na trzecie i kolejne – 230,42 euro/ponad 1 tys. zł (jeśli masz trójkę dzieci, otrzymasz ok. 470 euro/2,1 tys. zł miesięcznie). W zależności od sytuacji rodzinnej kwota zasiłku rodzinnego może być powiększona o dodatkowe pieniądze ze względu na stan zdrowia dzieci, ich wiek bądź sytuację zawodową matki. Np. kobieta na bezrobociu oprócz zasiłku dla bezrobotnych (ok. 800 euro/3,6 tys. zł) będzie otrzymywać podwyższone świadczenia rodzinne w zależności od liczby i wieku jej dzieci (szczegółowe kwoty przedstawiamy w tabelce). Zasiłek rodzinny dla kobiety mającej na utrzymaniu dwójkę dzieci w wieku do 6 lat wyniesie ok. 305 euro/1,4 tys. zł (dodatkowo otrzymuje „bezrobocie” w wysokości ok. 800 euro). Samotna matka, która pracuje na pół etatu, również ma prawo do dopłaty do minimalnego zasiłku rodzinnego.

Becikowe i macierzyński (prime de naissance)
Każda mama, która pracuje w Belgii lub której mąż jest zatrudniony przez belgijskiego pracodawcę (nie trzeba mieszkać w Belgii), ma prawo do „premii” z okazji narodzin dziecka, czyli becikowego. Prawo do becikowego przysługuje, nawet jeśli kobieta jest bezrobotna lub niezdolna do pracy z powodu choroby, ale wcześniej była zatrudniona. Jeśli pracownikiem jest mąż, to on powinien złożyć wniosek o przyznanie dodatku za narodziny dziecka. Kwota przysługująca za pierwsze dziecko to 1129,95 euro/5,1 tys. zł (w przypadku bliźniaków przysługuje w podwójnej wysokości), a na drugie i kolejne dziecko – 850,15 euro (3,9 tys. zł). Wniosek o wypłatę becikowego może złożyć ojciec dziecka (niekoniecznie mąż), jeśli pracuje legalnie w Belgii, lub matka albo inny członek rodziny zajmujący wspólne gospodarstwo z mamą dziecka i pracujący w Belgii, np. teściowie, dziadkowie, przyrodnie rodzeństwo. Wypłata becikowego może być dokonana dwa miesiące przed narodzinami dziecka. W tym celu należy złożyć prośbę do mutuel (kasa ubezpieczeń społecznych) z zaświadczeniem lekarskim dotyczącym planowanej daty porodu. Pieniądze zostaną wypłacone wcześniej, a po narodzinach dziecka trzeba będzie dostarczyć do mutuel akt urodzenia.

Po porodzie pracującej kobiecie przysługuje urlop macierzyński i odpowiednie świadczenie z nim związane. Przez pierwsze 30 dni mama będzie otrzymywać 82 proc. swojego wynagrodzenia, a następnie 75 proc. Urlop macierzyński może trwać 15 tygodni, w tym co najmniej 8 tygodni należy wykorzystać przed porodem.

Pozostałe przywileje i dodatki dla mam
Jednym z dodatków do świadczeń dla mam jest tzw. premia szkolna, czyli dodatek na uczące się dzieci. Jest to jednorazowa premia roczna, najczęściej wypłacana w sierpniu przed rozpoczęciem roku szkolnego. Wysokość dodatku zależy od wieku dzieci (patrz: ramka).

Mamy, które chciałyby ograniczyć – ale nie rezygnować z niej – pracę zawodową w celu opieki nad dzieckiem, mogą skorzystać z credit temps, czyli czasowego kredytu. W okresie redukcji czasu pracy kobieta ma prawo do zasiłku z tego tytułu. Świadczenie wypłacane jest przez ONEM (Państwowy Urząd Pracy). Wysokość zasiłku zależy od stażu pracy, wieku oraz od rodzaju przerwy zawodowej (całkowita, częściowa) – szczegółowe dane zamieszczamy w tabelce. W zależności od rodzaju credit temps pracodawca płaci za godziny pracy, a rząd dopłaca w formie zasiłku różnicę do pełnego etatu. Kobiety bardzo często korzystają z czterodniowego systemu pracy tak, by środę mieć wolną dla rodziny.
Służba zdrowia również wychodzi mamom naprzeciw. Znana belgijska państwowa organizacja dziecięca ONE (Office de la Naissance et de l’Enfance) oferuje rodzicom szeroki wachlarz usług, w tym objęcie dziecka do 6. roku życia bezpłatną opieką rozmaitych specjalistów.

Barbara Gruchacz


Przydatne adresy z informacjami o zasiłkach
ww.one.be
www.rva.be
www.partena.be


PREMIA SZKOLNA

wiek dziecka        wysokość premii
18–25 lat             25 euro (113,4 zł)
12–17 lat             74,29 euro (337 zł)
6–11 lat               53,06 euro (240,7 zł)